« لم » متن « لم » حرف جزم لنفي المضارع و قلبه ماضيا ، نحو قوله تعالى : لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ ( الإخلاص / 3 ) . شرح يكى از كلماتى كه با حرف لام شروع مىشود و بسيار در زبان عربى استعمال مىگردد ، « لم » مىباشد اين كلمه حرف است كه عامل بوده و نوع عمل آن جزم مىباشد و معمول آن فعل مضارع است و عمل معنوى آن نفى فعل مضارع و تبديل آن به ماضى مىباشد ، مانند آيهء شريفهء سورهء اخلاص مذكور در متن و آيه بعد از آن : وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ ( الإخلاص / 4 ) و قول كميت در قصيده هاشميه كه در مدح اهل بيت عليهم السّلام است . « أ لم ترني من حبّ آل محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم * أروح و أغدو خائفا أترقّب » « 1 » شاهد : در جزم فعل مضارع « ترني » كه در اصل « تراني » بوده و نفى و قلب آن به ماضى است . معناى شعر : « آيا نديدى تو مرا كه از دوستى خاندان پيامبر شب و روز به سر مىآورم در حالى كه ترسناكم و در انتظار حوادث بوده‌ام » . و قد يرتفع المضارع بعدها : گاهى « لم » عمل نمىكند و فعل مضارع بعد از آن بر رفع خود باقى مىماند ، مانند قول شاعر در هجو جماعتى در جنگ صليفاء كه بين قبيلهء هوازن و فزازه و عبس و اشجع بود ، و آن جماعت اگر جنگجويان قبيله نعم

--> ( 1 ) - شرح الهاشميات : 46 .